Author :
Abstract
Türkiye, coğrafi konumu ve iklim çeşitliliği nedeniyle çok sayıda doğal afete maruz kalan bir ülkedir. Yer kabuğunun hareketlerinden kaynaklanan depremler kadar atmosferik kökenli afetler de önemli can ve mal kayıplarına yol açmaktadır. Bu çalışmada, İç Anadolu’nun turistik merkezi Nevşehir ili için atmosfere bağlı doğal afetler incelenmiştir. Çalışma, literatürde yer alan bilgileri ve AFAD, Think Hazard ve Kızılay gibi kurumların verilerini kullanarak il genelindeki hava kökenli tehlikeleri belirlemiş; ayrıca Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile hazırlanmış risk haritaları değerlendirilmiştir. Soğuk hava, don, kar ve tipi riski, şiddetli yağışa bağlı sel‑taşkın riski ile kuraklık ve termal stres riskine ilişkin haritalar yorumlanarak, Nevşehir’in coğrafi ve iklimsel özellikleriyle ilişkilendirilmiştir. Bulgular, ilde kış mevsiminde soğuk hava ile don ve tipi riskinin özellikle yüksek rakımlı güney kesimlerde yoğunlaştığını, yaz döneminde ise güney ve batıdaki platoların şiddetli kuraklık ve ısı stresi açısından riskli olduğunu ortaya koymaktadır. Sel ve taşkın riskinin orta düzeyde olduğu, tarımsal üretimi tehdit eden dolu ve dolu‑tipi olaylarının ise son yıllarda artış gösterdiği belirlenmiştir. Tartışma bölümünde benzer çalışmalara atıf yapılarak Nevşehir için geliştirilebilecek erken uyarı ve risk azaltma stratejileri önerilmiştir.
Keywords
Abstract
Turkey’s diverse geography and climate expose many regions to natural hazards. Besides tectonic earthquakes, atmospheric phenomena such as floods, drought, hail and severe storms cause significant damage. This paper provides an overview of atmospheric hazards in Nevşehir Province, a tourism hub located in central Anatolia. Drawing on official sources such as the Turkish Disaster and Emergency Management Authority, the Think Hazard! platform and the Turkish Red Crescent’s Meteorological Disasters and their Assessments in Türkiye, the study synthesizes existing knowledge and analyzes risk maps produced using Geographic Information Systems. Cold‑weather, frost, snow and blizzard risk; intense‑rainfall flood risk; and drought and thermal stress risk maps are interpreted in light of the province’s topography and climate. The findings show that high‑elevation areas in the south are prone to severe cold waves and blizzards, whereas plateaus in the south and west are at risk of severe drought and heat stress. Flood hazard is moderate province‑wide, but hail and hail‑like events have increased in recent years. The discussion compares these results with national studies highlighting the rising frequency of heavy precipitation (33.6 %), storms (20.9 %), hail (19 %) and snowstorms (12.1 %) in Turkey, noting that Nevşehir ranks among the top provinces affected by hail and heavy snowfall. Recommendations include early‑warning systems, climate‑adapted land use planning and public awareness campaigns to reduce the impact of atmospheric hazards on people, agriculture and cultural heritage.
